Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

TAM OGRENME STRATEJISI

 

Tam ogrenme yaklasimi,hemen hemen butun ogrencilerin,okullarin ogretme amacini guttugu tum yeni davranislari ogrenebilecegi gorusu uzerine temellen dirilmis bir modeldir. Bloom bu modelle; ogrencilere duyarli ve planli  bir ogretim hizmeti saglanir,ogrenme guclukleriyle karsilasanlara yerinde ve zamaninda yardim edilir,onlara tam  yani onceden kararlastirilan yetkinlikle  ogrenmeleri icin yeterli zaman verilir ve onlar icin de anlamli olan “tam ogrenme” olcutu belirlenirse hemen hemen  butun ogrencilerin yuksek duzeyde  bir ogrenme gucu gelistirilebilecegini ileri surmektedir (Bloom,1995).

 

          Bireyler arasinda,okulda ogrenme bakimindan farklar vardir. Bu  farklarin buyuk bir kismi dogusla,degismez bir bicimde belirlenmemekte olup bunlara , sonradan ve insan urunu olarak meydana getirilmis farklar olarak bakilabilir (Bloom,1995). Bunlar, ogrencilerin dersle ilgili on ogrenmeleri,ilgileri,tutumlari,basarili olabileceklerine iliskin inanclari, ogretim hizmetinin niteligi gibi , okullardaki ogretme-ogrenme sureci yoluyla degistirilebilir farklardir (Senemoglu,1997) . Ogretme-ogrenme sureci olumlu hale getirilerek ogrencilerin ogrenme duzeyleri yukseltilebilir,boylece de, ogrenciler arasindaki ogrenme farkliliklari en aza indirilebilir.

 

           Tam ogrenme modelinin uc degiskeni vardir. Bunlar; Ogrenci nitelikleri,ogretim hizmeti ve ogrenme urunleridir.

 

       

Ogrenme unitesi

veya uniteleri

 

Ogrenci nitelikleri

Bilissel giris davranislari

Duyussal giris ozellikleri

Ogretim

Ogrenme urunleri

                 Ogrenme duzeyi ve cesidi

                  Ogrenme hizi

                  Duyussal urunler

Ogretim hizmetinin niteligi

 

 

 

 

 

              

        

__________________________________                      

        

              Ogretmenin ozellikleri                                      Sinif yada okulun ozellikleri

                                                                                                -Ogrenci sayisi

_______________________                                                                                      -Donatim                                                                                                                               -Okul orgutunun ve yonetiminin tutumu        

 

     Siniftaki ogretim duzeyinde              Genel olarak                     

-İsaretler, ipuclari

-Ogrenci katilimini saglama

-Pekistirec verme

-Donut ve duzeltme verme

 

 -Hizmet oncesi egitim suresi ve turu

-Meslekteki hizmet suresi

-Tutumlari gibi

 

 

 

 

Ogrenciye istenilir davranislari kazandirabilmek icin ogretmen tarafindan sunlarin yapilmasi gerekir.

1.      On ogrenmelerin olusup olusmadiginin kontrol edilmesi

2.      Ogrenciler ogrenmeye gudulenmesi

3.      Ogretmenin ogrenme surecinde ogrencinin durumuyla ilgili sik sik bilgi vermesi.

4.      Ogretmenin ogrencilere zengin yasantilar kazandirici etkinlikler olusturmasi.

 

 

 

         Tam ogrenme modeline gore , ogrencinin bilissel giris davranislari,duyussal giris ozellikleri ve ogretim hizmetinin niteligi onun yeni ogrenme unitesindeki ogrenme duzeyini,ogrenme hizini ve duyussal ozelliklerini belirlemektedir. Ogrenci nitelikleri ve ogretim hizmetinin niteligi olumlu oldugunda ogrenme urunlerinin niteligi yukselmekte ve ogrenciler arasindaki basari farklari da azalmaktadir.

 

 

 

 

 

        Ogrenci Nitelikleri

 

       Bloom’un ogrenme modelinin ilk  ogesi  ogrenci nitelikleridir. Modelde iki tur ogrenci niteliginden soz edilmektedir: Bilissel giris davranislari ve duyussal giris ozellikleri.

 

       Bilissel Giris Davranislari:

 

       Bilissel giris davranislari,ogrenme unitesi ya da unitelerinin ogrenilebilmesi icin gerekli oldugu kabul edilen  on ogrenmelerdir. Bloom, yaptigi arastirmalarla bir ogrencinin bilissel giris davranislari ile  bu ogrencinin daha sonraki ogrenme unitelerindeki basarisi arasinda guclu bir iliski oldugunu ortaya koymustur.

 

       Bilissel giris davranislari genel ve ozel nitelikli olmak uzere iki grupta toplanmaktadir. Genel nitelikli bilissel giris davranislari;butun ogrenmeler icin gerekli olan on ogrenmelerdir. Dil yetenegi, okudugunu anlama gucu,matematik yetenegi,mantiksal dusunme gucu gibi. Ozel nitelikli bilissel giris davranislari ise, bir unite ya da unitelerin ogrenilmesi icin gerekli olan on ogrenmelerdir. Ornegin,bir ogrencinin carpma islemini ogrenebilmesi icin toplama islemini bilmesi gerekir.(Yavuzer,Demir, Caliskan,1999) 

 

        Bloom’a gore ,ogrencilere  ozel bilissel giris davranislarinin kazandirilmasi,genel bilissel giris davranislarinin kazandirilmasindan daha kolaydir. Genel bilissel giris davranislarinin temelleri okul oncesinden itibaren atilmakta; kazanilmasi uzun zaman aldigi gibi degistirilmesi de zor olmaktadir.

 

         Uniteye iliskin on ogrenmeleri kapsayan bilissel giris davranislari ogrencilerin basarilarindaki  degiskenligin yarisini aciklama gucundedir. Yani, yeni bir uniteye baslarken,ogrencilerin bu uniteyle ilgili on ogrenmelerindeki eksikliklerin giderilmesi ogrenciler arasindaki basari farklarinin % 50  azalmasini saglayacaktir. Uniteyle ilgili on ogrenmelerdeki eksiklerin  tamamlanmasiyla  yeni unitedeki ogrenme duzeylerinin yukselmesi  ,ogretimin verimliliginin artirilmasi, ogretme-ogrenme surecinde alinabilecek basit bir onlemle    mumkun olmaktadir  (Senemoglu,1997). O halde,her yeni unitedeki davranislarin kazanilmasi icin gerekli olan  on bilgiler onceden belirlenmeli ve yeni unitenin ogretimine on bilgilerdeki eksiklikler belirlenerek baslanmalidir.

 

          Duyussal Giris Ozellikleri:

 

        Duyussal giris ozellikleri,ogrencilerin belli bir ogrenme surecine girerken,onlarin bu surec icinde gosterecekleri cabanin kaynagini olusturdugu sanilan ilgileri,tutumlari,basaracaklarina inanma ve guvenme derecesinden olusan ozellikler butunudur (Erden,Akman,1995) .

 

       Duyussal giris ozelliklerinin ogrenme duzeyini yukselttigini gosteren arastirma sonuclari bulunmaktadir (Bloom,1995,Ekler,Tablo 4-A).

 

      Bloom,ogrencilerin duyussal ozelliklerini okulla ilgili,belli bir dersle ilgili ve akademik  oz kavram olmak uzere uc grupta  ele almaktadir. Ogrencilerin genel olarak okula yonelik tutumlari,ilgisi ve okula gitme istegi okulla ilgili duyussal ozellikleridir. Ogrencinin bir dersi almayi arzu edip etmemesi,bu alandaki calismalarini surdurmek isteyip istememesi,bu dersle ilgili olarak  neleri sevip sevmedigi o dersle ilgili duyussal ozellikleridir.

 

     Hem dersle hem de okulla ilgili olan duyussal ozelliklerin hedefi,boyle bir duyusa sahip olan kisinin disindadir. Ogrenme uniteleriyle ilgili yeterlik ya da yetersizlik konusundaki yargilama sureci yillar suren cok sayida ogrenme unitesine genellenirse ogrencinin gozunde bu yargilarin hedefi okuldaki dersler ya da  okulun kendisi olmaktan cikar ve hedef boyle bir ogrencinin kendi benligi olmaya baslar.

 

     Akademik oz kavram; “Ogrencinin ogrenme gecmisine dayali olarak herhangi bir ogrenme birimini ogrenip ogrenemeyecegine iliskin kendini algilayis tarzidir.” (Senemoglu,1997). Birey icin yillar boyu suren ogrenme unitelerinin buyuk bir kisminda hem kendisinin hem de baskalarinin degerlendirmelerine gore basarili saydigi bir ortamda calismak ve ogrenmek demek en azindan okul etkinlikleriyle ilgili olarak genel bir yeterlik duygusu gelistirmek demektir. Ayni sekilde karsi karsiya gelinen ogrenme unitelerinin buyuk bir kismi bireyin yetersiz oldugu seklindeki yargilarla sonuclanmissa boyle bir bireyin de okul etkinlikleriyle ilgili olarak yetersizlik duygusuna kapilmasi beklenir.

 

          Az sayidaki basarili ya da basarisiz yasantilarin akademik oz kavrami uzerinde   onemli bir etkide bulunabilecegi dusunulmemektedir. Aslinda bir ogrencinin,aralikli olarak,basariya donusturebilecegi nitelikte olan bazi basarisiz yasantilarla karsilasmasi onun kendisiyle ilgili izlenimini guclendirebilir. Akademik oz kavrami uzerinde onemli etkilerde bulunma gucunde olan temel etken ,ogrencinin karsilastigi  yeterlik ya da yetersizligin yillar boyu gosterdigi siklik ve kararliliktir (Bloom,1995).

 

         Bloom’a gore ,genel olarak duyussal ozellikler,ogrenme urunlerindeki degiskenligin dortte birini aciklama gucundedir. Yani,ogrencilerin duyussal giris ozelliklerini olumlu hale getirerek ogrencilerin basarilari arasindaki farklari dortte bir oraninda azaltabiliriz.

 

 

 

       

 

         Ogretim Hizmetinin Niteligi

 

         Ogrenme birimi,hem grup ogretimine hem de bireysel ogretime,hem sinif ve ders ayirimina  dayanan hem de boyle bir ayirima gitmeyerek esnek davranan ve ayni zamanda,ogretim araclariyla, ogretmenin yaklasim tarziyla diger niteliklerini de yansitan bir ogrenme birimi olmalidir.  Bloom bu ozellikleri tasiyan en uygun ogretim birimi olarak ogretim unitesini dusunmustur.

 

        Ogretim uniteleri asamalilik iliskisi dikkate  alinarak siralanmalidir. Ozellikle unitelerin ogrenilmesinde bir oncelik sonralik iliskisi varsa ,bu iliski dikkate alinmalidir. Boyle bir iliski yoksa yine uniteler    siralanirken,kolay ogrenilebilecek,basari duygusu tattiracak ,ogrenme istegi yaratacak uniteleri ilk siralara ,ogrenilmesi zor uniteleri daha sonraya  koymakta yarar vardir (Senemoglu,1997).

 

         Bloom’a gore ,belli bir ogrenme unitesinde saglanan ogretim hizmeti ne denli yuksek nitelikli olursa olsun  ogrencilerin bu unitenin gerekli kildigi bilissel giris davranislarinda eksiklik varsa , onlarin bu uniteyi tam olarak ogrenmeleri imkansizlasacaktir.

 

         Carrol (1963),ogretim hizmetinin niteligini “ogrenilecek olan unitedeki  ogelerin sunulus,aciklanis,kurgulanis biciminin eldeki ogrencilerin ogrenmelerine en uygun gelen sekle yakinlik derecesi” olarak tanimlamaktadir (Akt:Bloom,1995). Bu tanimin temelinde , eger ogretim her ogrenci icin en uygun sekle getirilebilirse bu kosullarda her  ogrenci ogrenebilir fikri yatmaktadir.

 

         Bloom, ogretim hizmeti niteliginin ; isaretler,pekistirme,katilma ve donut olarak adlandirilan dort ogesi bulundugunu belirtmektedir.

 

         İsaretler  

 

         İsaretler;neyin ogrenilecegini gosteren ve ogrenme sureci icinde  ogrencinin neler yapmasi gerektigini bildiren yonergelerdir. Bu yonergeler , sozlu anlatimlar seklinde olabilecegi gibi , butun duyu organlarini etkileyecek gorsel uyaricilar seklinde de olabilir. Ornegin,ogrenciler sozlu olarak belli seyleri yapmaya yonlendirilebilir ya da modeller,araclar gosterilebilir,bir olayi,durumu izlemeleri saglanabilir.

 

        İsaretler sadece ogrencilere iletilis yollari bakimindan degil,kendi gucleri bakimindan da cesitlilik gosterirler. İsaretlerin buyuklugu,bicimi,rengi ve siddeti gucunu etkiler. Bir isaretin  gucu,bu isaretin tekrarlanmasi,daha acik ve gorunur kilinmasi,siddetinin artirilmasi ya da ogrenci dikkatinin cesitli onlemlerle diger cevre uyaricilarindan alinarak bu isaretler uzerinde toplanmasi gibi yollarla da artirilabilir.

 

             İsaretlerin bir diger yonu de anlamlilik derecesi ile ilgilidir. Eger kullanilmakta olan  isaretler  ogrencinin tanidigi , daha onceden karsilastigi ve kullandigi isaretlerse bunlarin yeni icerik ve durumlar icinde  ogrenilmesi, ogrenci icin yeni olan onun daha onceden karsilasmamis oldugu isaretlerin ogrenilmesinden daha kolaydir. Belli bir isaretten ogrenebilme derecesi bakimindan ogrenciler arasinda farklar bulunabilir. Ornegin, sadece sozlu bir sekilde sunulmasi halinde sozlu isaretleri almada yeterli ve rahat ogrenciler kolayca ogrenecek;diger yollarla ogrenen ogrenciler dezavantajli bir duruma dusmus olacaklardir.

 

             Bu nedenlerle, ogrenme sirasinda ogrencinin belli isaretlerden yararlanmasi gerekiyorsa bu isaretler ; dikkat ceken,ogrenci tarafindan bilinen ve her ogrencinin kolay ogrenebilmesini saglayan isaretler olmalidir.

 

           Pekistirme

 

          Pekistirme,davranisin tekrarini  artirma islemidir. Bu islemde  kullanilan uyaricilara  da pekistirec denir. Pekistirec verilen  davranis tekrar eder,pekistirec verilmeyen davranis soner. (Bakiniz,Edimsel Kosullanma )

 

          Pekistirmenin ogrenme duzeyini  yukseltebilmesi icin , ogrencilere verilen pekistireclerin gelisim duzeylerine,genel yeteneklerine,on ogrenmelerine,duyussal ozelliklerine uygun olmasi ve zamaninda verilmesi gerekir.

 

          Katilma

 

        Gercekten ogrenebilmek icin  bir ogrencinin kendisine saglanan isaretlerle etkilesmesi gerekir. İster dogrudan  gozlenebilen , isterse dogrudan gozlenemeyen bir sekilde olsun  ogrencinin kendisine verilen isaretleri hatirlayarak  kullanmaya , bu isaretlere  uygun tepkilerde bulunmaya ve bu tepkiler kendi repertuarinin bir parcasi haline gelinceye (ogrenilinceye ) kadar bunlari gostermeye calisarak ogrenme surecine etkin bir sekilde katilmasi gerekir.

 

       Butun katilmalarin acik ve dogrudan gozlenebilir nitelikte olmasi gerekmez. Eger ogrenci ortulu bir sekilde katiliyorsa bu da bazi kosullarda acik katilma kadar etkili olabilir. Ogrencilerin tamamina  yakin bir bolumunun egitim durumuna acik  ya da ortulu olarak katilmalari , ogretim hizmeti niteliginin cok iyi bir duzeyde oldugunu gosterir. Tersi ise,ogretim hizmeti niteliginin dusuk oldugunun gostergesidir.

 

         Donut ve Duzeltme

 

         Donut “ogrenciye ogrenmelerinin dogrulugu ya da yanlisligi hakkinda verilen mesajlarin butunudur” (Senemoglu,1997 ).

 

        Okulda ogrenme durumlarinin buyuk bir kisminda ayni anda cok sayida ogrencinin ogretilmesine calisilmaktadir. Bu kosullarda isaretler,katilma ve pekistirmenin en etkili bir sekilde kullanilmakta olmasi halinde bile bunlar ogrenciler uzerinde farkli etkilerde  bulunabilecektir. Bir ogrenci icin en iyi olan  belli bir isaretler takimi baska bir ogrenci icin boyle olmayabilecektir. Bir ogrenci icin  uygun ya da yeterli bir katilma miktari diger bir ogrenci icin cok yetersiz kalabilecek,bir ogrenci icin en uygun olan pekistirme  cesit ve miktari baska bir ogrenciye uygun gelmeyebilecektir.

 

          İsaretlerin,pekistirmenin ve katilmanin gruptaki her ogrenci icin  uygun ve yeterli olma  derecesinin belirlenebilmesi ve bunlarin gruptaki her ogrencinin ihtiyacina  uyarlanmasi ya da bu amacla duzeltilmesi icin bazi onlemler gerekmektedir. Yani,grupla ogretimde ogretimin bireysellestirilmesi  icin donut ve duzeltme etkinliklerinin yapilmasi gerekir.

 

         Genel olarak donut islemleri ogrenme unitelerinin sonunda uygulanarak o ana kadar ogrencilerin neleri ogrenmis olduklarini ve unite uzerinde tam ogrenme duzeyine erisebilmeleri icin daha neleri ogrenmeleri gerektigini onlara ayri ayri bildirmek icin kullanilan izleme testlerinden (formative tests ) olusmaktadir. Tam ogrenme modelinde hedef davranislarla uyumlu olmak kaydiyla butun ogretim metotlari kullanilabilir.

 

 

Tam Ogrenme Modelinin uygulanisinda İzlenecek Adimlar: (Senemoglu ,1997 )

 

            1-Dersin hedefleri,hedef davranislari ve bunlarin kazandirilacagi ogrenme uniteleri belirlenmelidir.

            2-Her bir unitenin ogrenilebilmesi icin  gerekli olan on bilgilerin neler oldugu belirlenmelidir.

            3-Unitenin ogretimine gecmeden once , ogrencilerin on bilgilere sahip olup olmadiklari bir test ile belirlenmelidir.

           4-Test sonuclarina gore, unitenin ogrenilmesi icin gerekli fakat eksik olan on bilgilerin  tamamlama ogretimi yapilmalidir.

           5-Tamamlama ogretiminden sonra unitedeki yeni davranislari kazandirmaya donuk ogretim etkinlikleri  uygulanmalidir.

           6-Unitedeki tum davranislar kazandirildiktan  izleme degerlendirmesi yapilmalidir.

           7-İzleme degerlendirmesinden sonra  belirlenen tam ogrenme olcutune  ulasamayan ogrenciler,ogrenme eksik ve yanlislarini duzeltmek uzere ek ogretme-ogrenme etkinliklerine yonlendirilmelidir.

           8-Ek ogretme-ogrenme surecini tamamlayan ogrencilere paralel izleme testi uygulanarak ogrencilerin tam ogrenme olcutune ulasip ulasmadigi belirlenmelidir.

           9-Ogrenciler tam ogrenme olcutune ulastiktan sonra ,ikinci uniteye gecilmelidir.